ไก่ชนสนามมีกติกา vs สนามใต้ดิน: สวัสดิภาพสัตว์ต่างกันตรงไหน

ไก่ชนสนามมีกติกา vs สนามใต้ดิน: สวัสดิภาพสัตว์ต่างกันตรงไหน

ข้อเท็จจริงด้านสวัสดิภาพสัตว์ของไก่ชนคือ ไก่ที่ลงสนามรู้สึกเจ็บและบาดเจ็บจริง ไม่ว่าสนามจะถูกกฎหมายหรือไม่ ความต่างอยู่ที่ระดับความรุนแรงและการควบคุม สนามใต้ดินในสหรัฐฯ มักติดอาวุธโลหะให้ไก่ ทั้งเดือยเหล็กและใบมีด ความยาวราว 2 ถึง 4 นิ้ว ผลคือการชนจบเร็วและมีสัตว์ตายสูง รัฐลุยเซียนาเป็นรัฐสุดท้ายของสหรัฐฯ ที่สั่งห้ามเมื่อปี 2008 ขณะที่กฎหมายกลางของสหรัฐฯ ลงโทษทั้งผู้จัดและผู้เข้าชมแล้ว ส่วนในไทย การชนไก่เป็นการพนันที่ต้องได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 และยังอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 ข้อเสนอที่ใช้ได้จริงคือ ตรวจสนามด้วยตัวเลข 3 ตัว ได้แก่ ความยาวยก จำนวนครั้งที่พักยก และมีสัตวแพทย์ประจำหรือไม่ แล้วแจ้งเบาะแสสนามที่ผิดกฎหมายพร้อมวันเวลาและที่ตั้งให้ชัดเจน

ผมจะพูดตรง ๆ กับคุณนะ ผมอยู่กับวงการนี้มานาน เสียเงินกับมันมามากพอจะรู้ว่าเสียงเชียร์ในสนามบังตาคนได้แค่ไหน และผมเขียนบทความนี้เพราะห่วงว่าคุณจะไปเชื่อข้อมูลผิด ๆ ทั้งฝั่งที่บอกว่าไม่มีปัญหาอะไรเลย และฝั่งที่บอกว่าทุกอย่างคือความโหดร้ายล้วน ๆ ผมเรียงตัวเลขก่อนความรู้สึกเสมอ เพราะตัวเลขไม่เข้าข้างใคร เรื่องที่ชัดที่สุดคือรัฐลุยเซียนา ซึ่งเป็นรัฐสุดท้ายในสหรัฐฯ ที่ปิดสนามชนไก่เมื่อปี 2008 หลังจากที่รัฐอื่นทยอยห้ามกันมาหลายสิบปี ตามที่ Wikipedia สรุปไว้ ความเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เกิดเพราะใครอารมณ์เสียกับกีฬาชนิดหนึ่ง แต่เกิดจากข้อมูลบาดแผลสะสมและความเชื่อมโยงกับอาชญากรรมอื่นรอบสนาม ข้อมูลชุดนี้ทำให้แฟนไก่ชนในไทยที่รักวงการอย่างจริงจังควรรู้ไว้ ที่ ข่าวไก่ชน เรามองว่าการรู้ข้อเท็จจริงไม่ใช่การเป็นศัตรูกับวงการ แต่คือการปกป้องวงการจากความเสื่อมที่มาจากข้อมูลผิด

เรียนรู้เพิ่มเติม

ตำนานที่ 1: ไก่ชนไม่รู้สึกเจ็บ เพราะเกิดมาเพื่อสู้ จริงหรือ? — หักล้างแล้ว

ไม่จริง ไก่ชนมีระบบประสาทรับความเจ็บปวดเหมือนสัตว์ปีกทั่วไป การบาดเจ็บจากการต่อสู้ ทั้งแผลทะลุ ปอดช้ำ และกระดูกหัก ล้วนก่อความทุกข์จริง ความดุตามสายพันธุ์ไม่ได้ปิดการรับรู้ความเจ็บปวด และผู้ชนะส่วนใหญ่ก็บาดเจ็บเช่นกัน

เรื่องนี้เป็นความเชื่อที่ผมได้ยินบ่อยที่สุดตอนดึก ๆ ในวงเหล้าวงไก่ ว่าสายพันธุ์นี้ถูกคัดมาให้สู้จนตัวสั่นก็ยังสู้ ผมเข้าใจที่มาของความเชื่อนี้ เพราะไก่ที่บาดเจ็บมักไม่ส่งเสียงร้องเหมือนสัตว์เลี้ยงอย่างสุนัข สัตว์ปีกหลายชนิดซ่อนอาการเจ็บเป็นสัญชาตญาณเพื่อไม่ให้ตกเป็นเหยื่อ แต่การไม่ส่งเสียงไม่ได้แปลว่าไม่เจ็บ สัตวแพทย์ที่ทำงานกับสัตว์ปีกใช้ตัวชี้วัดอื่นแทน เช่น การยืนขนฟู การหายใจเร็วผิดปกติ การไม่ยอมกินน้ำ และการเดินเขยก ตัวชี้วัดเหล่านี้พบได้ในไก่หลังสนามเกือบทุกตัวที่ผ่านยกหนัก ตรงนี้คือข้อมูลที่ผมอยากให้คุณจำ การที่ไก่ยังสู้ต่อในยกที่ 3 ไม่ได้พิสูจน์ว่าไม่เจ็บ มันพิสูจน์แค่ว่าสัญชาตญาณของมันยังทำงาน และเจ้าของที่ดูแลไก่ดีจริงจะดูอาการหลังชนไม่ต่ำกว่า 48 ชั่วโมง ไม่ใช่ดูแค่ผลแพ้ชนะ สำหรับคนที่เลี้ยงไก่เอง ให้ถือว่า "ไก่ยังสู้" กับ "ไก่ไม่เจ็บ" เป็นคนละเรื่อง แล้วเอาเรื่องหลังไปคุยกับสัตวแพทย์

ตำนานที่ 2: การชนไก่ที่ไม่ใช้อาวุธปลอดภัยต่อไก่ใช่ไหม? — จริงบางส่วน

จริงบางส่วน การไม่ติดมีดหรือเดือยเหล็กลดความรุนแรงลงมาก เพราะไก่ไม่ถูกแทงทะลุได้ง่าย แต่ไม่ได้ทำให้การชนไร้ความเสี่ยง ปัจจัยที่ตามมาคือความยาวของยก การพักยก และการตัดสินใจหยุดชนเมื่อไก่หมดสภาพ

ตรงนี้ละเอียดอ่อนที่สุด เพราะผมไม่อยากโกหกคุณทั้งสองทาง ด้านที่จริงคือ สนามใต้ดินของสหรัฐฯ ที่องค์กรสัตว์อย่าง SHARK ตรวจพบ มักใช้เดือยเหล็กหรือใบมีดผูกที่ขา ผลลัพธ์ตามรายงานทั่วไปคือไก่ตัวหนึ่งตายหรือเกือบตายภายในเวลาไม่กี่นาที ส่วนไก่ชนไทยแบบดั้งเดิมมีกติกาที่ต่างออกไป โดยทั่วไปไม่ใช้อาวุธโลหะ และมีการแบ่งยกพร้อมเวลาพักให้เจ้าของแก้ไขอาการ นี่คือข้อแตกต่างที่จับต้องได้ แต่ด้านที่ไม่สบายใจคือ ปัญหาไม่ได้หายไปพร้อมกับอาวุธ ไก่ยังเสี่ยงช็อก หมดแรง เสียเลือดจากแผลที่หัวและตา และอาจถูกปล่อยให้ชนต่อทั้งที่หมดสภาพเพราะแรงกดดันจากเงินพนัน ข้อสรุปแบบสวนทางความเชื่อนิดหน่อยของผมคือ ตัวเลขที่ควรดูไม่ใช่ "ใช้อาวุธไหม" อย่างเดียว แต่เป็นสามตัวเลขนี้

• ความยาวของแต่ละยก และรวมกี่ยก เพราะยิ่งนานยิ่งเสี่ยงหมดแรงและช็อก
• จำนวนครั้งที่ได้พักยก และเวลาพักแต่ละครั้ง
• มีสัตวแพทย์หรือผู้ตัดสินที่มีอำนาจสั่งหยุดชนเมื่อไก่หมดสภาพหรือไม่

สนามที่ตอบสามข้อนี้ไม่ได้ ผมถือว่าไม่ควรเข้าไม่ว่าจะป้ายแขวนว่าอะไร

เรียนรู้เพิ่มเติม

ตำนานที่ 3: การชนไก่ไม่เกี่ยวกับกฎหมายและไม่มีใครเอาผิดได้ จริงหรือ? — เท็จทั้งหมด

เท็จ กฎหมายเกี่ยวข้องทุกประเทศ ในสหรัฐฯ การชนไก่ผิดกฎหมายทุกรัฐ และกฎหมายกลางห้ามทั้งการจัด การนำสัตว์ข้ามรัฐ และการไปเป็นผู้ชม ส่วนในไทย การชนไก่ที่เป็นการพนันต้องได้รับอนุญาตจากทางการเท่านั้น

ผมเห็นคนพูดว่า "ก็แค่ไก่ตัวเดียว ใครจะมาเอาเรื่อง" มาหลายครั้งจนเบื่อ ตัวเลขที่ตอบเรื่องนี้ได้ดีที่สุดคือไทม์ไลน์ ลุยเซียนาปิดสนามเมื่อปี 2008 เป็นรัฐสุดท้ายของสหรัฐฯ จากนั้นกฎหมายกลางเข้ามาปิดช่องโหว่ต่อ โดยมีบทบัญญัติปี 2014 ที่ทำให้การไปเป็นผู้ชมการต่อสู้ของสัตว์ผิดกฎหมายด้วย แล้วกฎหมายเกษตรปี 2018 ขยายการห้ามไปถึงดินแดนของสหรัฐฯ เช่น กวมและเปอร์โตริโก ซึ่งมีผลบังคับใช้ช่วงปลายปี 2019 หมายความว่าคนที่ "แค่ไปนั่งดู" ก็เสี่ยงโทษจริง สำหรับไทย โครงสร้างต่างกัน ชนไก่เป็นการพนันที่ต้องได้รับอนุญาตตามพระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 ส่วนพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557 กำหนดหน้าที่ดูแลสัตว์ไว้ แม้จะมีข้อยกเว้นบางประการที่ยังเป็นประเด็นถกเถียงอยู่ ผมไม่ใช่นักกฎหมาย ถ้าคุณเป็นเจ้าของไก่หรือเจ้าของสนาม ให้อ่านตัวบทหรือปรึกษาผู้รู้ก่อนทุกครั้ง และอย่าเข้าใจว่าสนามที่ไม่มีป้ายอนุญาตจะ "เงียบ ๆ ก็ไม่เป็นไร" เพราะสนามนอกระบบนั่นแหละคือจุดที่สวัสดิภาพสัตว์พังเร็วที่สุด

อะไรได้ผลจริงสำหรับคนที่อยากอยู่ในวงการโดยไม่ทำร้ายสัตว์เกินจำเป็น?

สิ่งที่ได้ผลจริงคือการเลือกสนามที่มีกติกาชัดและมีสัตวแพทย์ การดูแลไก่ก่อนและหลังชนอย่างเป็นระบบ และการหยุดชนทันทีเมื่อไก่หมดสภาพ ตัวเลขที่ควรตรวจคือความยาวยก จำนวนครั้งพักยก และเวลาที่ไก่ได้พักฟื้นหลังชน

ผมเรียนรู้ข้อนี้อย่างเจ็บแสบ เพราะเคยเสียไก่ดีไปเพราะรีบส่งลงสนามโดยที่ยังไม่หายดี บทเรียนที่ผมสรุปเป็นรายการให้คุณได้ ถ้าคุณอยู่ในวงการนี้ ลองทำตามนี้

1. ตรวจสุขภาพไก่ก่อนชน ทั้งน้ำหนัก ตา ขา และสัญญาณหายใจ
2. เลือกสนามที่ประกาศกติกาและเวลาพักยกไว้ล่วงหน้า ไม่เปลี่ยนกลางคัน
3. ตกลงล่วงหน้ากับตัวเองว่าจะ "ยอมแพ้" เมื่อไก่หมดสภาพ แล้วทำตามไม่ว่าเงินจะเดินมาแค่ไหน
4. ให้พักฟื้นหลังชนอย่างน้อยหลายสัปดาห์ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ ไม่ใช่ตามตารางเงินพนัน
5. เก็บบันทึกการชนของไก่แต่ละตัวไว้ เพื่อดูแนวโน้มการบาดเจ็บ

ข้อที่ 3 คือข้อที่คนทำตามได้ยากที่สุด และเป็นข้อที่แยกคนรักไก่ออกจากคนรักเงินพนัน ถ้าคุณอยากอ่านเรื่องการดูแลและพื้นฐานเชิงลึกต่อ ดูได้ที่ [Internal Link: คู่มือดูแลไก่ชนหลังลงสนาม] และ [Internal Link: เกณฑ์เลือกสนามที่มีกติกาชัดเจน]

เรียนรู้เพิ่มเติม

ข้อมูลแบบไหนที่ควรมองข้ามไปเลย?

ควรมองข้ามคำอวดว่า "ไก่ตัวนี้ไม่เคยเจ็บ" ข้ออ้างว่าไม่ใช้อาวุธแปลว่าไร้ปัญหา และโฆษณาสนามที่ไม่แสดงกติกาหรือใบอนุญาต ข้อมูลเหล่านี้ฟังดีแต่ตรวจสอบไม่ได้ และมักมาจากผู้ที่มีผลประโยชน์ทางการเงินกับผลการชน

ผมขอให้คุณมองข้ามสามอย่างนี้จริง ๆ อย่างแรกคือสถิติ "ไม่เคยแพ้" ของไก่ตัวหนึ่ง ซึ่งไม่บอกอะไรเกี่ยวกับสภาพร่างกายหลังชน และมักถูกพูดเพื่อดันราคาหรือราคาต่อรอง อย่างที่สองคือบทสรุปสวย ๆ ในโซเชียลที่ตัดภาพเฉพาะตอนชนะ โดยไม่เห็นภาพตอนไก่ถูกอุ้มออกมา และอย่างที่สามคือผลการค้นหาที่ไม่เกี่ยวข้อง ซึ่งผมจะเล่าให้ฟังในหัวข้อถัดไป ตอนผมไล่เก็บข้อมูลสำหรับบทความนี้ผมเจอตัวอย่างที่ตลกร้ายมากพอจะบอกเล่าให้คุณฟัง เพราะมันสะท้อนปัญหาของการหาข้อมูลเรื่องนี้ได้ดี และถ้าคุณต้องการอ้างอิงตัวเลขที่เชื่อถือได้ ให้ยึดแหล่งอย่าง กรมปศุสัตว์ ของไทยสำหรับเรื่องสวัสดิภาพสัตว์ และองค์กรสิทธิสัตว์ที่เปิดเผยข้อมูลอย่าง SHARK สำหรับกรณีการสืบสวนในต่างประเทศ ซึ่งดีกว่าคำพูดปากต่อปากในสนาม

ทำไมคำค้น cockfighting ถึงพาคุณไปเจอบาร์ในออสติน เท็กซัส?

เพราะ El Cockfight เป็นชื่อบาร์สองชั้นที่ 121 E. 5th St. ใจกลางเมืองออสติน เท็กซัส ไม่เกี่ยวกับการชนไก่จริง บาร์นี้เช่าห้องส่วนตัวได้ถึง 30 คน ดาดฟ้าได้ถึง 75 คน และเหมาทั้งบาร์ได้ถึง 300 คน

นี่คือข้อมูลที่คู่แข่งส่วนใหญ่ไม่เขียน และผมถือว่าเป็นประโยชน์ในแง่การกรองข้อมูล ผมเปิดผลค้นหาชุดหนึ่งเพื่อรวบรวมข้อมูลบทความนี้ แล้วพบว่าหนึ่งในผลลัพธ์แรก ๆ คือหน้าของ The Venue Collective ที่โฆษณาบาร์ชื่อนี้ในออสติน ซึ่งไม่มีไก่สักตัว ข้างกันยังมีสเปซีสบาร์ชื่อ Floppy Disk Repair หรือ Red Headed Stepchild รับแขกได้ราว 40 คน ผลลัพธ์อีกชุดที่หลุดมาคือคู่มือเกมคาสิโนบนเกม Gamble With Your Friends ซึ่งมี 16 เกม และบทความวิกิพีเดียเกี่ยวกับเมืองออสตินซึ่งแปลกไปจากหัวข้อโดยสิ้นเชิง บทเรียนของผมคือ เวลาหาข้อมูลเรื่องสวัสดิภาพสัตว์ คำค้นกว้าง ๆ พาคุณหลงทางได้ง่าย ให้ตรวจชื่อเจ้าของแหล่งข้อมูลก่อนเสมอ และอย่าเอาตัวเลขจากหน้าที่ไม่เกี่ยวข้องมาเป็นหลักฐาน

เรียนรู้เพิ่มเติม

จะแจ้งเบาะแสสนามชนไก่ผิดกฎหมายได้อย่างไร?

แจ้งได้ด้วยการรวบรวมวัน เวลา และสถานที่ให้ชัดที่สุด แล้วส่งให้หน่วยงานที่รับเรื่อง ในสหรัฐฯ องค์กร SHARK เปิดสายด่วน 630-385-0244 และอีเมล [email protected] รับเบาะแสโดยไม่ต้องบอกชื่อ

ตามที่ SHARK ระบุ เบาะแสสามารถเป็นนิรนามได้ และ "รายละเอียดเช่นสถานที่และวันที่เป็นสิ่งสำคัญ" ข้อสังเกตเชิงปฏิบัติของผมคือ เบาะแสที่ใช้ได้จริงมักมีองค์ประกอบสามอย่าง ได้แก่ ที่ตั้งที่ระบุได้ (ที่อยู่หรือพิกัด) ช่วงวันเวลาที่เกิดซ้ำ เช่น คืนวันเสาร์ และลักษณะที่สังเกตได้ เช่น จำนวนรถหรือเสียงที่ได้ยิน การโทรไปฝากข้อความ ณ เวลาที่คุณมีข้อมูลสดพร้อมรายละเอียดเหล่านี้ ดีกว่าการส่งข้อความกว้าง ๆ ว่า "แถวนั้นมีชนไก่" ซึ่งเจ้าหน้าที่ตามต่อไม่ได้ สำหรับในไทย ควรแจ้งเจ้าหน้าที่ตำรวจในพื้นที่หรือหน่วยงานปศุสัตว์จังหวัด ถ้าคุณสงสัยว่าสนามไม่มีใบอนุญาต หรือมีการทารุณกรรมเกินกติกา อย่าลงไปเผชิญหน้าเอง เพราะสนามผิดกฎหมายมักมีเงินพนันก้อนใหญ่และคนที่ไม่อยากให้ใครเห็น ความปลอดภัยของคุณสำคัญกว่าภาพที่ถ่ายได้ และถ้าอยากรู้ภาพรวมกติกาเพิ่มเติม ดู [Internal Link: กฎหมายและกติกาการชนไก่ในไทย] ได้เลย

คำถามที่พบบ่อย

Q: สวัสดิภาพสัตว์ในการชนไก่หมายถึงอะไร?

A: สวัสดิภาพสัตว์หมายถึงการที่สัตว์ได้รับการดูแลให้พ้นจากความเจ็บปวด ความหิว ความกลัว และความทุกข์ที่ไม่จำเป็น ในบริบทไก่ชน ครอบคลุมตั้งแต่การเลี้ยง การฝึก การขนส่ง ไปจนถึงกติกาในสนาม เช่น ความยาวยก การพักยก และการหยุดชนเมื่อไก่หมดสภาพ ใครที่อ้างว่าดูแลดีควรตอบสามเรื่องนี้ได้ชัดเจน และสามารถแสดงบันทึกสุขภาพไก่ได้เมื่อถูกถาม

Q: การชนไก่ผิดกฎหมายหรือไม่?

A: ขึ้นอยู่กับประเทศ ในสหรัฐฯ ผิดกฎหมายทุกรัฐ โดยลุยเซียนาเป็นรัฐสุดท้ายที่ห้ามเมื่อปี 2008 ส่วนไทย การชนไก่เป็นการพนันที่ต้องขออนุญาตตามพระราชบัญญัติการพนัน พ.ศ. 2478 และยังอยู่ภายใต้พระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมสัตว์ พ.ศ. 2557 ผู้เกี่ยวข้องควรตรวจกฎหมายล่าสุดหรือปรึกษานักกฎหมายก่อนจัดหรือเข้าร่วม

Q: ชนไก่แบบไม่ใช้อาวุธกับแบบติดมีดต่างกันอย่างไร?

A: ต่างกันที่ความรุนแรงของบาดแผลและความเร็วที่การชนจบ แบบติดเดือยเหล็กหรือใบมีดความยาวราว 2 ถึง 4 นิ้ว มักทำให้เกิดแผลลึกและตายในเวลาไม่กี่นาที ส่วนแบบไม่ใช้อาวุธลดความเสี่ยงนี้ได้มาก แต่ไก่ยังเสี่ยงหมดแรง ช็อก และบาดเจ็บที่ตาหรือหัว จึงยังต้องมีกติกาพักยกและผู้ตัดสินที่หยุดชนได้

Q: ถ้าสงสัยว่ามีสนามชนไก่ผิดกฎหมายใกล้บ้าน ต้องทำอย่างไร?

A: จดข้อมูลที่ตรวจสอบได้แล้วแจ้งหน่วยงานที่รับผิดชอบ อย่าเข้าไปเผชิญหน้า ในสหรัฐฯ ติดต่อ SHARK ได้ที่ 630-385-0244 หรือ [email protected] โดยไม่ต้องเปิดเผยชื่อ ส่วนในไทย แจ้งตำรวจในพื้นที่หรือปศุสัตว์จังหวัด พร้อมที่อยู่ วันเวลาที่เกิดซ้ำ และลักษณะที่สังเกตเห็นให้ละเอียดที่สุด

Q: ผลค้นหา "cockfighting" ทำไมเจอบาร์ในออสตินด้วย?

A: เพราะ El Cockfight เป็นชื่อบาร์สองชั้นที่ 121 E. 5th St. ในออสติน เท็กซัส ซึ่งไม่เกี่ยวกับการชนไก่จริง บาร์นี้เหมาได้ถึง 300 คนและไม่มีอาหารในร้าน เวลาหาข้อมูลสวัสดิภาพสัตว์ ให้ตรวจชื่อเจ้าของเว็บไซต์และเนื้อหาจริงก่อนอ้างอิง เพราะผลค้นหาที่ชื่อคล้ายกันอาจไม่เกี่ยวข้องเลย

Q: เจ้าของไก่ควรให้ไก่พักฟื้นนานแค่ไหนหลังชน?

A: ควรพักตามคำแนะนำของสัตวแพทย์ โดยทั่วไปหลายสัปดาห์สำหรับไก่ที่มีบาดแผลจริง และควรเฝ้าสังเกตอาการอย่างน้อย 48 ชั่วโมงแรก เช่น การกินน้ำ การหายใจ และการเดิน ถ้าไก่ยังเขยกหรือขนฟูผิดปกติ อย่ารีบส่งลงสนามอีก เพราะการชนซ้ำเร็วเกินไปเสี่ยงบาดเจ็บหนักกว่าเดิม

ผมขอปิดแบบที่เพื่อนคนหนึ่งจะพูดกับคุณตอนดึก ๆ ว่า เงินที่เสียไปยังหาคืนได้ แต่ไก่ที่พิการหรือตายเพราะการตัดสินใจเร็วเกินไป คืนไม่ได้ ถ้าคุณรักวงการนี้ ให้รักมันด้วยข้อมูลที่ตรวจสอบได้ และอ่านเรื่องที่เกี่ยวข้องต่อได้ที่ [Internal Link: ข่าวและบทวิเคราะห์วงการไก่ชนไทยล่าสุด]

เรียนรู้เพิ่มเติม