2026 โรคไก่ชนหน้าฝน: 7 โรคที่ต้องรู้ทัน

2026 โรคไก่ชนหน้าฝน: 7 โรคที่ต้องรู้ทัน

โรคไก่ชนหน้าฝนที่พบบ่อยในไทยมี 7 โรค ได้แก่ นิวคาสเซิล อหิวาต์เป็ดไก่ หวัดหน้าบวม ฝีดาษ บิด โรคระบบทางเดินหายใจเรื้อรัง (CRD) และพยาธิภายใน ฤดูฝนไทยอยู่ในช่วงราวเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม ความชื้นสัมพัทธ์มักสูงกว่า 75-80 เปอร์เซ็นต์ เชื้อบิดในพื้นคอกที่เปียกจะพร้อมติดต่อได้ภายใน 1-2 วัน และยุงพาหะของฝีดาษก็เพิ่มจำนวนตามน้ำขัง ข่าวไก่ชนสรุปแนวทางที่สอดคล้องกับคำแนะนำของกรมปศุสัตว์ไว้ดังนี้ ไก่ควรได้รับวัคซีนนิวคาสเซิลตามโปรแกรมและกระตุ้นซ้ำประมาณทุก 3-4 เดือน แกลบรองพื้นควรมีความชื้นไม่เกิน 30 เปอร์เซ็นต์ และอาหารควรมีความชื้นไม่เกิน 14 เปอร์เซ็นต์ เพื่อกันเชื้อราและสารอะฟลาทอกซิน ข้อแนะนำเร่งด่วนที่สุดคือ เมื่อพบตัวที่ซึม ขนพอง หรือหน้าบวม ให้แยกออกจากฝูงทันที แล้วปรึกษาสัตวแพทย์หรือปศุสัตว์อำเภอก่อนซื้อยามาให้เอง

คืนหนึ่งปลายเดือนมิถุนายน ฝนตกติดกันสามวัน ผมเดินส่องไฟฉายเข้าซุ้มตอนตีหนึ่ง เจอตัวเก่งอายุสองปียืนหลับตา ขนพอง น้ำมูกไหลเป็นเส้น ผมนั่งลงข้างกรง มือสั่นนิดหนึ่ง นึกถึงตัวที่เสียไปเมื่อสองปีก่อน บอกกันตามตรงนะ ความรู้สึกนั้นผมไม่อยากให้คุณเจอเลย

เพราะอย่างนั้น ผมจึงเขียนบทความนี้เป็นเหมือนคุยกันตอนดึก ตัวเลขมาก่อน ความรู้สึกมาทีหลัง

เรียนรู้เพิ่มเติม

ผมเฝ้าดูโรคอะไรบ้างในซุ้มช่วงฝน?

ผมเฝ้าดู 7 โรคหลัก คือ นิวคาสเซิล อหิวาต์เป็ดไก่ หวัดหน้าบวม ฝีดาษ บิด CRD และพยาธิภายใน โรคเหล่านี้มีปัจจัยร่วมคือความชื้น น้ำขัง และอุณหภูมิที่แกว่งตอนกลางคืน ซึ่งเกิดบ่อยที่สุดในหน้าฝนของภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

ผมจดบันทึกซุ้มของตัวเองมาสามฤดูฝน มีไก่ประมาณ 30 ตัว ขอย้ำว่าเป็นกลุ่มตัวอย่างเล็กๆ ไม่ใช่งานวิจัย แต่รูปแบบที่เห็นซ้ำกันนั้นน่าสนใจ ตัวที่เริ่มเสียอาการมักเสียหลังฝนตกต่อเนื่องราว 3 วันไปแล้ว 5-9 วัน ไม่ใช่ระหว่างที่ฝนตก นี่ตรงกับธรรมชาติของโรคบิด เพราะเชื้อ Eimeria ต้องใช้เวลาเพิ่มจำนวนในลำไส้ประมาณ 4-7 วันก่อนจะเห็นอุจจาระเป็นเลือด คนส่วนใหญ่เลยเข้าใจผิดว่าฝนหยุดแล้วเรื่องก็จบ จริงๆ แล้วช่วงอันตรายที่สุดเพิ่งเริ่ม ผมจึงตั้งกฎให้ตัวเองว่าต้องเปิดดูมูลและพื้นคอกทุกเช้าอย